Discusprothese (Kunstdiscus)

Deze ingreep wordt sinds 1989 in Nederland in Sittard uitgevoerd. De discusprothese is nog een "discussie"-prothese. Wanneer nauwkeurig is aangetoond dat alleen een beschadigde tussenwervel-schijf (discus), de oorzaak is van de rug- en beenklachten, waarbij de pijn en het ongemak onvoldoende reageren op specifieke rugspier-training of andere eenvoudige behandelingen, dan is het natuurlijk logisch dat we denken aan een reparatie of vernieuwing van die "kapotte" discus. Tot nu toe is een reparatie en echte vernieuwing technisch niet mogelijk. Bij alle andere rug-operaties wordt alleen maar iets weggehaald of verstijfd. Bij een ventrale spondylodese wordt de schijf via de buik vervangen door botstukjes uit de bekkenkam met of zonder kunststof. Daarna is er in principe geen beweeglijkheid meer tussen die wervels, waardoor rust ontstaat in dat stukje rug. Die "verstijfde" situatie heeft ook nadelen: doordat de scharnier-funktie is verdwenen, moeten de andere schijven de bewegingen opvangen en lopen extra risico door overbelasting. Het kan lang duren voordat de "verstijving" ook werkelijk is opgetreden.

Bij een discus-prothese blijft de beweeglijkheid bestaan en we hoeven niet te wachten op doorbouw. De huidige discus-prothese bestaat uit twee stalen steunplaatjes, met daartussen een los plastic schijfje. Door de constante druk tussen de wervels blijven de drie losse prothese-delen onwrikbaar op hun plaats en met elkaar in contact. De beweeglijkheid van de aangrenzende wervels blijft mogelijk en de hoogte tussen de ingezakte wervels is weer hersteld. De prothese kan op meerdere verdiepingen in de rug worden geimplanteerd. De aangrenzende verdiepingen van de rug worden niet overbelast. Bij een recent laboratorium-onderzoek bleek een wervelsegment met een geimplanteerde Link Discusprothese dezelfde beweeglijkheid te hebben als een wervelsegment met een 'normale' menselijke tussenwervelschijf. Er wordt dus een echte poging gedaan om de "gezonde normale situatie" weer te herstellen.

De vervanging van een tussenwervelschijf door een discus-prothese is vooral geschikt voor gezonde mensen met een bewezen "pijnlijke beschadigde tussenwervelschijf". Dat is vaak ook het geval na een vroegere hernia-operatie met maar voortdurende rugklachten. Als een verstijvings-operatie de enige uitweg lijkt, kan eerst nog een discus-prothese worden overwogen. De beweeglijkheid is tegelijkertijd een nadeel van de discusprothese: daardoor kan een geïrriteerde zenuw geïrriteerd blijven. Bij een echt zenuwwortel probleem dus geen discusprothese implanteren, maar dan juist stabiliseren en/of de zenuwwortel bevrijden.

De discus-prothese is nog vrij onbekend. De operatie komt uit Berlijn (1984) en wordt sinds '89 uitgevoerd in Sittard. Tot voorjaar ‘98 hebben ongeveer 320 patienten in Sittard een discus-prothese-operatie gehad. Bijna al die patienten kregen van te voren een 'inkijk in de rug' om te bevestigen dat het vermoeden van een pijnlijke kapotte discus ook juist was. Bij die patienten was de beschadiging spontaan, of als rest van een vroegere hernia-operatie. Bij twijfel over de exacte oorzaak van de rugpijn werd de operatie niet uitgevoerd. Bij sterke slijtage van de kleine rug-gewrichten, littekenweefsel rondom een oude hernia, vroegere verstijving, ontstekingen en bot-ontkalking biedt een discus-prothese geen oplossing.

De eerste 75 patienten werden 2 jaar na de operatie door een neutrale arts onderzocht en ondervraagd: ongeveer 70% van al die mensen bleken zeer veel baat te hebben van hun discus-prothese en 80% had absoluut geen spijt van de ingreep. De leeftijd van de geopereerde patienten varieerde tussen de 30 tot 65 jaar. De meeste patienten hebben hun vroegere werk weer kunnen hervatten. De jongere mensen onder de 45 jaar hebben duidelijk meer baat dan de ouderen. Van de "ideale kandidaten" (de jongere patient (<45 jaar), zonder vroegere rug-operaties, zonder aanwijzingen voor "slijtage", zonder "andere rugafwijkingen", of voorafgaande andere rug-operaties) waren allen volledig hersteld. Bij het onderzoek van dr.Cinotti en dr.David lag dat percentage in 1994 iets lager.

De risico’s van een discus-operatie zijn: onvoldoende verdwijnen van de pijn (20-30%), losraken van de prothese in de eerste zes weken (< 1%), infectie (< 0.005 %), behandelbare thrombose (< 0.1%), herstelbare wondgenezingstoornissen (< 0.5%) nabloeding (< 2%), herstelbare bloedvatbeschadiging (< 0,5%). Bij slanke vrouwen blijft er vaak een lichte bolling van de buik boven het dwarse litteken. Bij jonge mannen is het raadzaam om sperma voor de operatie bij de spermabank te laten invriezen: er is een kans van < 0,01% dat er na de operatie op de onderste verdieping L5/S1 minder zaad tijdens de ejaculatie naar buiten komt. Meestal herstelt dat zich later weer. De erectie blijft daarbij normaal.

Al voor de operatie krijgt men een keer antibiotica (Augmentin) en een anti-thrombose prik (Fragmin). De discusprothese-operatie wordt uitgevoerd onder volledige narcose. Er wordt een snede onder in de buik gemaakt van ongeveer 12-25 cm afhankelijk van de buikdikte en de plaats van de "kapotte discus". Hoe dikker men is en hoe hoger de kapotte schijf gelegen is, hoe groter de snede. Meestal kan het dwarse litteken wel worden weggewerkt onder de bovenrand van de onderbroek of dames-slip, maar soms is er een verticale snede nodig. Langs het buikvlies kan zonder veel moeite de voorkant van de wervels worden bereikt, de ingewanden lopen dus geen enkel gevaar. Nadat de bloedvaten opzij zijn geschoven (een echte hindernis bij de implantatie) wordt de "kapotte" tussenwervel-schijf opgespoord en verwijderd. In de schone ruimte worden twee metalen plaatjes geplaatst: één op de "bodem" en één aan het "plafond". Deze plaatjes worden extra gesteund door wat losse botsnippers. Nu worden de bodem en het plafond uit elkaar gedrukt en daartussen komt dan een plastic schijfje: de "kunst-discus". Door enkele weerhaakjes zit het geheel nu voor altijd muurvast verankerd en kan vrijwel onmogelijk verschuiven, welke beweging de patient later ook zou maken. De wond wordt gesloten, soms met achterlaten van een slangetje om wat overtollig bloed te laten ontsnappen, maar dat kan meestal de volgende dag worden verwijderd. Nu kan de patient weer wakker worden.

De eerste dag krijgt men alleen een beetje te drinken, om te voorkomen dat de maag gaat protesteren. Pas als men zich weer goed fit voelt en de buik lekker "rommelt" mag men weer normaal eten en drinken. Meestal is dat binnen twee dagen. Er is geen extra bedrust noodzakelijk: zodra men daartoe in staat is, mag men direct na de operatie proberen op te staan en gewoon naar het toilet lopen. De wond wordt door een klein corset gesteund. Het verdere beloop en de verblijfsduur in het ziekenhuis is zeer persoonlijk: de één is binnen enkele dagen vertrokken, de ander heeft wel tien dagen nodig om bij te trekken. Naast de nieuwe "wondpijn" kunnen ook de vroegere pijnen nog in de eerste drie maanden blijven bestaan. Vaak kunnen de oude klachten als sneeuw voor de zon zijn verdwenen. Het grootste risico is eigenlijk het niet verdwijnen van de oude pijnen.

De kans op succes is en blijft vooral afhankelijk van de nauwkeurigheid van de diagnose en niet alleen van de operatie-techniek. De wond wordt na 2 weken gecontroleerd, meestal hoeven de hechtingen niet verwijderd te worden, die zitten onderhuids en smelten vanzelf weg. Gewoonlijk geen gips nodig. Speciale nabehandeling is niet vereist en er worden ook geen beperkingen opgelegd.

Tot nu toe werd bij vier patiënten binnen enkele weken na de operatie een verschoven prothese door een tweede operatie teruggeplaatst. De kans dat een discusprothese gaat schuiven is erg klein en dat risico bestaat alleen in de eerste 6 weken, daarna is verschuiving vrijwel uitgesloten, ook als men hard loopt, valt, of springt. De haakjes hebben zich dan helemaal in het wervellichaam vastgezet. Zodra de wond goed genezen is mag men autorijden en fietsen. Na de operatie blijft geisoleerde rugspier-training altijd zinvol.

Bron: http://www.medkiozk.com